محلی برای معرفی و بررسی تخصصی کالا و خدمات

موجود در بازار

تولید کنندگان
می توانند به صورت رایگان بهترین محصولات و خدمات خود را معرفی و توصیف نمایند.

کارشناسان
می توانند به صورت رایگان در مورد محصولات و خدمات موجود در بازار تحلیل و نظر دهند.

مصرف کنندگان
می توانند کاملا رایگان در مورد کیفیت و قیمت محصولات و خدمات موجود در بازار نظر دهند.

نشر همزمان

همزمانی محتوا

بررسی ۴ تکنولوژی ساخت واکسن کرونا

 

 
اگر چند سال پیش از کسی می پرسیدید که هیجان انگیزترین محصولی که منتظر هستید در امسال ببینید چه چیزی است، به احتمال زیاد محصولی همانند iPhone، خودروی الکتریکی، یا پهپادهای هوشمند را برایتان ذکر می کرد. اما اگر امسال این سوال را از کسی بپرسید، بدون شک واکسن موثر کرونا را به عنوان مهم ترین محصولی که منتظرش است ذکر خواهد کرد! همین اهمیت این محصول در سال جاری باعث شد تا ما یک نگاه جامع به تکنولوژی های ساخت این محصول و چگونگی وضعیت تولید آن در جهان بیندازیم.

قبل از بررسی تکنولوژی های ساخت واکسن ضد ویروس، لازم است که توضیح مختصری در مورد ساختار خود ویروس بدهیم. هر ویروس از یک هسته که شامل اطلاعات ژنتیکی ویروس( یا همان مولکول DNA) به علاوه یک پوسته پروتئینی که مولکول DNA را احاطه کرده است تشکیل شده است. این پوسته علاوه بر محافظت از DNA، کلید ورود DNA ویروس به درون سلول های میزبان و آلودگی آن ها است. وقتی DNA ویروس وارد سلول میزبان شود، سلول بعد از یک سری فرآیندهای پیچیده، به جای اینکه به وظیفه اصلی خود عمل کند به کپی کردن و تکثیر ویروس مشغول می شود. به زبان عامیانه، وقتی ویروس ها وارد سلول ها می شوند آنها را فریب می دهند تا به جای رسیدن به کار و زندگی خودشان، ویروس ها را تکثیر کنند و خوب طبیعی است که اگر سلول های یک عضو بدن شما کار اصلی خود را رها کنند، آن عضو در عمل از کار میافتد و این همان کاری است که ویروس کرونا با ریه های شما، ویروس هپاتیت با کبد شما، و ویروس HIV با گلبول های سفید و سیستم ایمنی بدن شما انجام می دهند. ترسناک به نظر می رسد ولی خوشبختانه بدن انسان روش های مختلفی برای مبارزه با ویروس ها دارد.

مهم ترین روش بدن برای مبارزه با ویروس ها تولید آنتی بادی است. آنتی بادی ها پروتئین هایی هستند که به پوسته ویروس می چسبند و نمی گذارند که ویروس به سلول بچسبد و DNA خود را به آن تزریق کند. به غیر این گروه دیگری از گلبول های سفید به نام T Cells قابلیت از بین بردن و حذف سلول های آلوده  را دارند. علاوه بر این ها، خود سلول ها نیز یک مکانیسم دفاعی پیچیده در درون خود دارند تا مانع از رسیدن DNA ویروس به هسته سلول و تکثیر آن شوند. اما آن روشی که در حال حاضر علم بشر به آن دست یافته، شبیه سازی روش اول یا همان تولید آنتی بادی  با استفاده از واکسن است. در واقع در این روش موادی را وارد بدن می کنند تا سیستم ایمنی تحریک شود و  آنتی بادی ضد یک ویروس خاص را تولید کند بدون اینکه آن مواد باعث ایجاد بیماری در فرد واکسینه شده شوند. اما برای تحریک بدن به تولید آنتی بادی در حال حاضر چهار روش عمده وجود دارد که به شرح آنها می پردازیم:

۱- استفاده از ویروس های غیرفعال یا ضعیف شده: این قدیمی ترین روش برای ساخت واکسن های ضد ویروس است. در این روش ویروس مورد نظر را به گونه ای غیر فعال یا ضعیف می کنند که یا اصلا قابلیت تکثیر نداشته باشد و یا به صورت محدود و بدون خطر تکثیر شود مادامیکه هنوز شکل اصلی ویروس و پوسته پروتئینی آن حفظ شده است و لذا سیستم ایمنی بدن می تواند با شناخت این پوسته، آنتی بادی مورد نظر را تولید کند. واکسن های سینوفارم و سینوواک ساخت کشور چین با استفاده از این فناوری ساخته شده اند. میزان اثر بخشی واکسن های چینی بین ۵۰٪ تا ۸۰٪ در منابع مختلف ذکر شده است. جالب اینکه واکسن های چینی بر خلاف دیگر کالاهای چینی جزء گران ترین واکسن ها هستند. واکسن سینوفارم برای هر دوز ۷۰ دلار و سینوواک برای هر دوز ۳۰ دلار قیمت دارند!  واکسن های کووید ایران برکت که توسط شرکت شفا فارمد پارس و فخرا که توسط وزارت دفاع در حال آزمایش و ساخت هستند نیز از این گروه واکسن هستند. در مورد درصد اثربخشی و هزینه این دو واکسن ایرانی به علت تمام نشدن مراحل آزمایش و تولید، هنوز اطلاعاتی در دسترس نیست.

۲- استفاده از پروتئین های سطح ویروس: در این روش تمام یا بخشی از پروتئین های سطح ویروس در محیط آزمایشگاهی ساخته می شوند و بدون هیچگونه اطلاعات ژنتیکی (مولکول DNA) به بدن تزریق می شوند. در واقع واکسن های این گروه همان ویروس های بدون هسته هستند و فقط پوسته ویروس به بدن واکسینه شونده تزریق می شود. همین پروتئین های پوسته کافی هستند تا سیستم ایمنی بدن را تحریک به ساخت آنتی بادی مورد نیاز کنند. نقطه ضعف این گروه از واکسن ها این است که می توانند با جهش های ژنتیکی ویروس به سرعت کم اثر و یا حتی بی اثر شوند. معروف ترین واکسن از این گروه که به تازگی مراحل آزمایش آن تمام شده است، واکسن ساخت شرکت آمریکایی Novavax است که درصد اثربخشی آن بسته به نوع جهش یافته ویروس کرونا بین ۵۰٪ تا ۹۶٪ گزارش شده است. قیمت این واکسن برای هر دوز ۱۶ دلار اعلام شده است. واکسن های ایرانی رازی کوو فارس که توسط موسسه واکسن و سرم سازی رازی در حال آزمایش و ساخت است و واکسنی هم که انستیتو پاستور ایران به کمک موسسه واکسن سازی فینلی متعلق به کشور کوبا در حال آزمایش و ساخت آن هستند متعلق به این گروه هستند.

۳- استفاده از ویروس های تغییر ژن داده شده: این روش که از روش های نوین ساخت واکسن ضد ویروس است و کمتر از ۱۰ سال از عمر آن می گذرد از یک ویروس کم خطر مثل ویروس سرماخوردگی برای حمل بخشی از ژن های ویروس پرخطر مثل ویروس ابولا یا کرونا به درون سلول های بدن استفاده می شود. این تغییرات ژنتیکی به صورتی است که در بدن فرد دریافت کننده واکسن، نه علائم بیماری ویروس حامل و نه علائم بیماری ویروس اصلی مشاهده می شوند. تنها اتفاقی که می افتد این است که سلول های بدن میزبان اقدام به تولید پروتئین های سطح ویروس اصلی می کنند بدون اینکه کل ویروس را تولید و تکثیرکنند. تولید این پروتئین ها هم متعاقبا باعث تحریک سیستم ایمنی بدن و تولید آنتی بادی های مورد نظر می شود. واکسن های پر سر و صدای آکسفورد-آسترازنیکا از انگلستان و اسپوتنیک وی از روسیه متعلق به این گروه هستند. در واکسن آسترازنیکا از ویروس آنفولانزا شامپانزه به عنوان حامل و در واکسن اسپوتنیک از دو نوع مختلف ویروس سرماخوردگی انسانی به عنوان حامل استفاده شده است. میزان اثربخشی واکسن آسترازنیکا ۷۹٪ و واکسن اسپوتنیک ۹۲٪ ذکر شده اند. مزیت این دو واکسن قیمت پایین آنها است به طوریکه به ترتیب ۴ و ۱۰ دلار به ازای هر دوز قیمت دارند. به تازگی شرکت آمریکایی جانسون و جانسون هم یک نوع از این گروه واکسن را روانه بازار کرده است که درصد اثربخشی آن بین ۶۱٪ تا ۷۲٪ و قیمت آن هم ۱۰ دلار به ازای هر دوز ذکر شده است.

۴- انتقال مستقیم دستورهای ژنتیکی ویروس به بدن: این جدیدترین و پیچیده ترین تکنولوژی ساخت واکسن ضد ویروس است که برای اولین بار در دنیا به کار گرفته شده است. در واقع واکسن های ژنتیکی mRNA برای اولین بار است که در دنیا ساخته و در عمل به کار گرفته می شوند و همین موضوع هم باعث ترس و شبهاتی در مورد آنها شده است. در این روش بخشی از اطلاعات ژنتیکی ویروس که حاوی اطلاعات ساخت پروتئین سطح ویروس است به صورت مستقیم و بدون استفاده از یک ویروس حامل و با استفاده از فناوری های پیچیده نانو به سلول های بدن میزبان وارد می شوند تا این سلول ها را وادار به ساخت پروتئین های سطح ویروس کنند. تولید این پروتئین ها هم متعاقبا باعث تحریک سیستم ایمنی بدن و تولید آنتی بادی های مورد نظر می شود. دو واکسن آمریکایی فایزر-بایونتک و مدرنا از این روش استفاده می کنند. میزان اثربخشی گزارش شده این واکسن ها نیز بالاترین در میان همه واکسن های آزمایش شده است و میزان آن ۹۵٪ است. قیمت این واکسن ها هم با توجه به تکنولوژی پیشرفته آنها قابل قبول است و در مورد واکسن فایزر-بایونتک ۲۰ دلار به ازای هر دوز و در مورد مدرنا بین ۲۵ تا ۳۵ دلار به ازای هر دوز در کشورهای مختلف متفاوت است. یک شرکت آلمانی به نام CureVac هم در آستانه عرضه واکسنی با این نوع تکنولوژی به بازار است که انتظار می رود کمبود این نوع واکسن در اتحادیه اروپا را رفع کند. این شرکت همچنان در حال همکاری با شرکت آمریکایی تسلا (سازنده خودروهای الکتریکی) است تا تکنولوژی ساخت این نوع واکسن را برای همه دنیا قابل دسترس کند.
 

منابع: NYTimes، Wikipedia، WHO، Observer، BioSpace

 

دسترسی به مطالب این سایت آزاد است و نیازی به ثبت نام و یا پرداخت آبونمان ندارد. اگر می خواهید در مورد مطالب مندرج در سایت و یا مباحث مطرح در فروم ها نظر دهید، باید در سایت به صورت رایگان ثبت نام نمایید.

برای پست مطلب در سایت و معرفی و بررسی محصولات و خدمات مورد نظر خود، علاوه بر ثبت نام در سایت باید از سوی مدیر سایت به عنوان کاربر ویژه ثبت شوید. برای اطلاعات بیشتر "راهنمای عضویت" را بخوانید.

ذکر مطالب رایگان مندرج در این سایت در سایت ها و یا رسانه های دیگر با ذکر نام سایت 20ترین به عنوان مرجع مطلب، بلا مانع می باشد. ذکر مطالب غیر رایگان در هر صورت و به هر شکلی غیر مجاز می باشد.